Kerküşti Kazısı

Mardin’in batısında, Derik yakınlarında bulunan Kerküşti Höyük’teki kazı çalışmaları 2005 yılında bir kurtarma kazısı olarak gerçekleştirilmiştir. Höyük, yol yapım çalışmaları sırasında 1980’de hasar görmüş daha sonra üzerinden bir yol daha geçirilmiştir. Yerleşim Kalkolitik Dönemde (Halaf ve Ubaid) MÖ.2.ve 1. binyıllarda ve Roma Dönemi ile Orta Çağ’da iskân edilmiştir.

30 cm kalınlığındaki üst tabaka, MÖ 2. ve 1. binyıllar ile Ortaçağ’dan da malzeme içeren karmaşık bir yapıya sahiptir.

Bu tabakanın altında Halaf Dönemi kalıntıları vardır. Dolgular, Halaf-Öncesi Geç Dönem’den, Halaf Dönemi ortalarına kadar uzanan birkaç evre olduğuna işaret etmektedir. Açmalardan birinde, çok sayıda seramikle birlikte bir de fırın bulunmuştur; bu da alanda bir çömlek işliği bulunduğunu düşündürtmektedir. Diğer açmalarda “tholos” denilen dairesel planlı yapılar açığa çıkarılmıştır. Gömütlerin çoğu bükülü halde olup aralarında hem çocuk hem de yetişkinler bulunmaktadır. Bazı seramiklerin üzerinde öküz başları, ceylanlar, el ele tutuşan ve dans eden insanlar resmedilmiştir.

Kazı çalışmaları, kalın kerpiç dolgusu altında yalıtılmış durumda bulunan Geç Halaf Dönemi birikintilerine yoğunlaşmıştır. Halaf tabakasında belirli bir tholosa rastlanmamakla birlikte, fırınlar ile boya bezeli büyük bir miktarda seramik bulunmuştur. Boya bezeklerin işçiliği nitelikli olup, insan figürleri betimlenmektedir. Bir yapı döşemesi altında, bebek ve genç insanlara ait birkaç gömüye rastlanmıştır. Tümünün ikincil gömüler olduğu anlaşılmıştır.

Yerleşimde birkaç Samara, Erken Halaf ve Orta Halaf tipi seramik parçası bulunmuş olmakla birlikte, Geç Halaf Dönemi tabakasının kızıl renkli, homojen toprağa rastlanmıştır.